Zalipie – zwiedzanie najbardziej kolorowej wsi w Polsce

Zalipie to jedna z najbardziej niezwykłych wsi w Polsce. Ta niewielka miejscowość położona na Powiślu Dąbrowskim, niedaleko Tarnowa, słynie z tradycji ozdabiania domów, studni, budynków gospodarczych, psich bud i przedmiotów codziennego użytku kolorowymi, kwiatowymi wzorami.

Już sam wjazd do Zalipia może wywołać niemałą ekscytację. Zamiast typowej polskiej wsi zobaczycie tutaj eksplozję kolorów, kwiatów i fantazji. Kolorowe są domy, płoty, studnie, ule, budy dla psów, a nawet drobne elementy architektury. I właśnie dlatego Zalipie nazywane jest najbardziej kolorową wsią w Polsce. To jednak nie skansen ani muzeum pod gołym niebem. To prawdziwa wieś, w której mieszkańcy normalnie żyją, a tradycja malowania kwiatowych wzorów jest wciąż obecna. Jeśli szukacie pomysłu na jednodniową wycieczkę w Małopolsce, Zalipie zdecydowanie warto wpisać na swoją listę!

Zalipie – zwiedzanie najbardziej kolorowej wsi w Polsce

Skąd wzięła się tradycja malowania Zalipia?

Historia malowania domów w Zalipiu zaczęła się bardzo niepozornie. Dawniej kobiety odświeżały pobielone wapnem ściany domów, wykorzystując proste „packi”. Miały one przede wszystkim praktyczne zastosowanie – pomagały usuwać ślady sadzy powstające podczas ogrzewania i gotowania. Z czasem gospodynie zaczęły jednak ozdabiać ściany bardziej dekoracyjnymi wzorami. Początkowo wykorzystywano do tego proste materiały, a pędzle wykonywano między innymi z brzozowych patyków. Zwykłe odświeżanie ścian przerodziło się w prawdziwą sztukę. Kwiatowe wzory zaczęły pojawiać się na coraz większej liczbie elementów gospodarstw. Z czasem charakterystyczne zalipiańskie motywy stały się rozpoznawalnym symbolem całego regionu.

Jakie wzory można zobaczyć w Zalipiu?

W zalipiańskiej sztuce ludowej można wyróżnić kilka charakterystycznych rodzajów kompozycji. Są to między innymi bukiety kwiatów z girlandami, których inspiracją były wazony i koszyki, ornamenty roślinne z charakterystycznym wypełnieniem, kompozycje kwiatowe i motywy roślinne malowane w linii prostej. Najbardziej charakterystyczne są oczywiście kwiaty. Dominują motywy inspirowane lokalną przyrodą, często niezwykle kolorowe i fantazyjne.

Felicja Curyłowa – najsłynniejsza malarka z Zalipia

Jedną z najważniejszych postaci związanych z tradycją malowania Zalipia była Felicja Curyłowa – artystka ludowa, której twórczość przyczyniła się do rozsławienia miejscowości. Felicja Curyłowa była jedną z pierwszych uczestniczek konkursu „Malowana Chata”, organizowanego dla najpiękniej udekorowanych gospodarstw. Felicja była nie tylko utalentowaną malarką, ale również niezwykle zaangażowaną działaczką lokalną. Przez lata walczyła jak lew o rozwój swojej miejscowości i lepsze warunki życia mieszkańców. Jej determinacja przyczyniła się między innymi do elektryfikacji Zalipia! Dziś jej malowana zagroda jest jednym z najważniejszych miejsc związanych z historią zalipiańskiej sztuki ludowej.

Malowane domy w Zalipiu – gdzie ich szukać?

Jeżeli przyjeżdżacie do Zalipia pierwszy raz to pewnie będziecie się zastanawiać, gdzie właściwie znajdują się słynne malowane domy. I tutaj dobra wiadomość! Nie ma jednej ulicy czy jednego placu, przy którym stoją wszystkie kolorowe budynki. Malowane zabudowania są rozsiane po całej miejscowości. Dlatego najlepszym sposobem na poznanie Zalipia jest wałęsanie się bez planu i wypatrywanie kwiatowych dekoracji. Warto jednak pamiętać, że Zalipie jest normalnie zamieszkaną wsią. Nie wszystkie kolorowe domy są atrakcjami turystycznymi, dlatego podczas spaceru należy szanować prywatność mieszkańców i nie pchać się na prywatne posesje bez zaproszenia.

Jedną z największych atrakcji Zalipia jest zagroda Felicji Curyłowej, która pozwala zobaczyć, jak wyglądało tradycyjne gospodarstwo ozdobione charakterystycznymi kwiatowymi malowidłami. To właśnie tutaj można najlepiej poczuć, czym właściwie jest fenomen Zalipia. Malowane są nie tylko zewnętrzne ściany budynków, ale również ich wnętrza i wyposażenie. Jeśli zastanawiacie się, co zobaczyć w Zalipiu, zagroda Felicji Curyłowej zdecydowanie powinna znaleźć się na Waszej liście!

Kolejnym ważnym miejscem na mapie Zalipia jest Dom Malarek. Powstał z inicjatywy Felicji Curyłowej jako miejsce spotkań lokalnych artystek. To tutaj malarki mogły wymieniać się doświadczeniami, pomysłami i po prostu spędzać razem czas. Dzisiaj Dom Malarek jest ważnym centrum lokalnej kultury. Organizowane są tutaj między innymi warsztaty, podczas których można poznać tajniki zalipiańskiego malarstwa. To świetne miejsce jeśli chcecie nie tylko oglądać kolorowe wzory, ale również dowiedzieć się więcej o ich historii i samodzielnie spróbować swoich sił w malowaniu.

Kiedy najlepiej odwiedzić Zalipie?

Zalipie warto odwiedzić o każdej porze roku, ale szczególnie atrakcyjnie wygląda późną wiosną i latem, kiedy kolorowe malowidła komponują się z zielenią i kwiatami. Jeżeli zależy Wam na spokojnym zwiedzaniu i zdjęciach bez dużej liczby turystów, warto rozważyć wizytę poza najbardziej obleganymi terminami. Przed wyjazdem sprawdźcie aktualne informacje dotyczące godzin otwarcia Zagrody Felicji Curyłowej, Domu Malarek oraz ewentualnych wydarzeń i warsztatów.

Artykuł o Zalipiu powstał w ramach współpracy z Tarnowską Organizacją Turystyczną

Fajny wpis? Będzie mi ogromnie miło, jeśli zostawisz komentarz lub puścisz mój tekst dalej w świat!

A jeśli masz ochotę na więcej podróżniczych inspiracji:

a) Po dawkę humoru, ciekawych historii i rozmów o podróżach – zajrzyj na mój FACEBOOK 

b) Po zdjęcia z drogi, śmieszne rolki i całkiem niepoważne relacje z podróży – chodź na mój INSTAGRAM